Akdeniz, Karadeniz ve Orta Doğu'daki kritik deniz geçitlerinde dalga koşulları ve aşırı rüzgârlar: 2026 anlık görünümü ve 30 yıllık tekerrür düzeyleri
Wave conditions and wind extremes at Mediterranean, Black Sea and Middle Eastern chokepoints: 2026 snapshot and 30-year return levels
Bu makale yeniden gönderim öncesinde gözden geçirilmektedir. Dergi adı ve tam metin kabulden sonra eklenecektir.
Özet
Kritik deniz geçitleri ve kapalı denizler trafiği yoğunlaştırır; bu nedenle oradaki hava koşulları güvenliği, sefer çizelgelerini ve liman operasyonlarını yerel alanın çok ötesinde etkiler. Açık GOMD platformundan, eksik serileri ikame etmeyi reddeden bir not defteriyle canlı çekilen verileri kullanarak on havza ve geçitte 93 gün boyunca (17 Temmuz–17 Ekim 2026) günlük maksimum belirgin dalga yüksekliğini (Hs) ve onun ölü dalga (swell) ve rüzgâr dalgası bileşenlerini, ayrıca on iki noktada 30 yıllık (1996–2025) NASA MERRA-2 günlük maksimum 10 m rüzgârını analiz ettik. Günlük maksimum Hs medyanı Hürmüz'de 0,20 m ile Ege'de 1,20 m arasında değişti; en yüksek değerler İyon Denizi'nde 4,52 m ve Ege'de 4,46 m oldu ve Ege'de Hs'nin en az 2,5 m olduğu dokuz gün vardı. Levant Denizi, Batı Akdeniz ve Kızıldeniz'de ölü dalga baskındı (medyan ölü dalga oranı 0,87–0,94), Ege ve Marmara'da ise rüzgâr dalgası baskındı (0,45–0,48). Havzaların kendi içinde Hs, ölü dalgadan (β = 1,14, R² = 0,48) çok rüzgâr dalgası bileşenini (β = 0,91, R² = 0,86) izledi. Üç aylık veri aşırı değer tahminlerini desteklemediğinden tekerrür düzeyleri, yeniden analiz rüzgârının 30 adet yıllık maksimumuna Gumbel dağılımı uydurularak hesaplandı. 100 yıllık günlük maksimum rüzgâr Ege üzerinde 26,1 m/s, Karadeniz üzerinde 25,6 m/s, Mersin'de 24,3 m/s, Çanakkale Boğazı'nda 21,8 m/s ve İstanbul Boğazı'nda 17,6 m/s oldu; Ege'de yılda ortalama 2,5 fırtına günü vardı. Hiçbir noktada yıllık maksimum rüzgârda anlamlı bir eğilim görülmedi (tümünde p > 0,15). Yaklaşık 50 km çözünürlüklü yeniden analiz, dar boğazlardan kanalize olan rüzgârları olduğundan düşük tahmin eder; bu nedenle tekerrür düzeyleri tasarım değerleri değil, bölgesel ön tarama değerleridir.
Anahtar kelimeler
EN: Significant wave height; Swell; Wind sea; Extreme winds; Gumbel distribution; Return levels; MERRA-2; Maritime chokepoints; Aegean Sea
Açık kod ve veri
Kod yükleniyor…