Kıyı elektriği ancak şebeke kadar temizdir: Türkiye'nin şebeke karbon yoğunluğu ile altı Akdeniz ve Avrupa ülkesinin karşılaştırması
Shore power is only as clean as the grid: Türkiye's grid carbon intensity versus six Mediterranean and European countries
Bu makale hakemli bir dergide değerlendirilmektedir. Dergi adı ve tam metin kabulden sonra eklenecektir.
Özet
Kıyı elektriği (OPS), gemilerin rıhtımda yardımcı makinelerini kapatmasını sağlar; ancak iklim yararı, bu makinelerin yerini alan elektriğin karbon yoğunluğuna bağlıdır. Açık GOMD platformundan, bir seri eksik olduğunda duran bir not defteriyle canlı çekilen verileri kullanarak Türkiye'nin sektörel emisyonlarını (JRC EDGAR), elektrik üretimini ve şebeke karbon yoğunluğunu (Ember) Yunanistan, İtalya, İspanya, Fransa, Almanya ve Mısır ile karşılaştırmalı olarak, ayrıca küresel denizcilik emisyonlarını, faaliyetini ve enerji kullanımını (IEA) analiz ettik. Türkiye'nin AKAKDO hariç sera gazı emisyonları 1970'te 102 Mt CO₂e'den 2024'te 580 Mt CO₂e'ye yükseldi; elektrik ve ısı üretimi 140,9 Mt CO₂ (%24,3), ulaştırma 99,3 Mt (%17,1) katkı yaptı; ulaştırmanın payı 1970'teki %10,1'den yükseldi ve 2012'de bir değişim noktası gösterdi. Rüzgâr ve güneş üretimi 2010'da 2,9 TWh'den 2025'te 76,7 TWh'ye çıktı ve düşük karbonlu kaynaklar elektriğin %43,3'ünü sağladı; buna karşın şebeke karbon yoğunluğu 2015–2025 arasında yalnızca 505'ten 475 gCO₂/kWh'ye düştü; aynı dönemde Yunanistan'da 604'ten 315'e, İspanya'da 328'den 154'e indi. Yedi ülkede düşük karbon payındaki bir puanlık artış, elektrik sektörü CO₂'sinde yaklaşık %2,6 düşüşle ilişkiliydi (t = −13,9, grup içi R² = 0,45, N = 245). Varsayılan 220 g/kWh tüketimle deniz motorini (MGO) yakan bir yardımcı makineye (yaklaşık 705 gCO₂/kWh) göre, 2025 şebeke yoğunluklarıyla kıyı elektriği rıhtımdaki doğrudan CO₂'yi Fransa'da %94, İspanya'da %78, İtalya'da %60, Yunanistan'da %55, Almanya'da %53, Türkiye'de %33 ve Mısır'da %20 azaltır. Küresel ölçekte denizcilik CO₂'si 2015–2024 arasında 0,810'dan 0,847 Gt'ye çıkarken ton-km başına CO₂ %18 düştü ve enerji birimi başına CO₂ 75 g/MJ'de sabit kaldı. Bu rakamların AB'nin FuelEU Maritime ve AFIR düzenlemeleri kapsamında liman yatırımları için ne anlama geldiğini tartışıyoruz.
Anahtar kelimeler
EN: Onshore power supply; Cold ironing; Grid carbon intensity; Energy transition; Sectoral emissions; Shipping decarbonisation; FuelEU Maritime; Türkiye
Açık kod ve veri
Kod yükleniyor…