2020 küresel kükürt sınırı ve 2025 Akdeniz emisyon kontrol alanından sonra limanların rüzgâr altında kükürt dioksit
Sulphur dioxide downwind of ports after the 2020 global sulphur cap and the 2025 Mediterranean emission control area
Bu makale dergiye gönderim öncesinde hazırlık aşamasındadır. Dergi adı ve tam metin kabulden sonra eklenecektir.
Özet
1 Mayıs 2025'ten beri Akdeniz'deki gemiler kükürt oranı en çok %0,10 olan yakıt kullanmak zorundadır. Karar öncesinde yapılan model çalışmaları kıyı kentlerinde kükürt dioksitin (SO₂) azalacağını öngörmüştü; ancak kural yürürlüğe girdikten sonra yapılan ölçümlere dayanan bir değerlendirme bulunmamaktadır. Bu çalışmada Avrupa hava kalitesi raporlama sisteminin 2016–2026 saatlik SO₂ verisi, 154 limana 5 km'den yakın 330 ölçüm noktasında yakındaki meteoroloji istasyonlarının saatlik rüzgâr verisiyle birleştirilmiş; her nokta ve ay için liman yönü fazlası, yani rüzgâr limandan eserken ölçülen ortalama SO₂ ile karşı yönlerden eserken ölçülen ortalamanın farkı hesaplanmıştır. Akdeniz noktalarında fazla 2016'da 1,45 µg m⁻³ iken 2019'da 0,88'e, küresel %0,50 sınırının başladığı 2020'de 0,35'e inmiş, 2024'te 0,40 olmuştur. Emisyon kontrol alanından sonra 2025'te 0,33, 2026'da 0,30'dur. Sınırın değişmediği Kuzey Denizi ve Baltık limanlarına göre Mayıs 2025 sonrasındaki değişim −0,11 µg m⁻³'tür (%95 güven aralığı −0,54 ile 0,31); 2020 sınırı için bu değer −0,57'dir (−1,28 ile 0,14). Bu tür değerlendirmelerde en sık kullanılan tasarım olan liman ve iç bölge noktalarındaki ortalama derişimlerin karşılaştırılması, 2025 için etki göstermemiş, 2020 için ise tek bir ülkenin sanayi noktalarıyla sınırlı görünürde bir etki vermiştir. 2025'e gelindiğinde ölçüm noktalarında giderilecek gemi kaynaklı SO₂ çok az kalmıştı; sabit ölçüm ağı yeni sınırın etkisini ancak yaklaşık yarım mikrogram/metreküplük bir üst sınırla kısıtlayabilmektedir.
Anahtar kelimeler
gemi emisyonları; kükürt dioksit; emisyon kontrol alanı; Akdeniz; IMO 2020; rüzgâr sektörü analizi
EN: Ship emissions; Sulphur dioxide; Emission control area; Mediterranean Sea; IMO 2020; Wind-sector analysis
Açık kod ve veri
Kod yükleniyor…